Kỹ thuật giằng – nâng – kéo trong biện pháp nhổ cừ an toàn

Hiểu rõ kỹ thuật giằng – nâng – kéo giúp quá trình nhổ cừ an toàn, hiệu quả và tránh cong vênh hoặc gãy cừ trong điều kiện thi công thực tế.

Nhổ cừ Larsen an toàn cần kiểm soát hướng kéo, tải nâng, trạng thái cừ, hệ chống và vùng nguy hiểm. “Giằng – nâng – kéo” không phải một bộ thao tác bắt buộc giống nhau cho mọi tuyến; giằng hoặc dẫn hướng chỉ được dùng khi biện pháp thiết kế cần để giữ ổn định cấu kiện hay hệ tường cừ.

Điều kiện trước khi nhổ

Trước hết phải xác nhận kết cấu bên trong đã đủ khả năng làm việc và việc tháo cừ không làm mất ổn định hố đào. Hệ chống/neo phải được tháo theo trình tự đã xác định, không nhổ cừ chỉ vì thiết bị đã sẵn sàng.

Kiểm tra cừ

• Độ thẳng và biến dạng thân.
• Tình trạng đầu cừ và khóa.
• Các vị trí hàn, cắt hoặc bị bê tông bám.
• Khả năng cừ bị kẹt với thanh bên cạnh.
• Không gian phía trên để kéo cừ ra.

Thiết bị nhổ

Búa rung có thể được dùng để giảm sức cản đất quanh cừ, sau đó hệ nâng đưa cừ ra. Cẩu hoặc máy cơ sở phải đủ khả năng tại tầm với thực tế. Không dùng một con số “hàng chục tấn” để mô tả lực kéo nếu chưa có dữ liệu thiết bị.

Hướng kéo

Mục tiêu là hạn chế lực ngang và uốn bất lợi lên cừ. Tuy nhiên “thẳng đứng tuyệt đối” không phải câu mô tả đủ; tuyến cừ có thể nghiêng theo thiết kế. Hệ nâng phải đi theo hướng phù hợp với trục cừ và biện pháp, tránh giật cục.

Khi nào cần giằng hoặc dẫn hướng?

Nếu cừ dài, nằm sát công trình hoặc có nguy cơ xoay, biện pháp có thể bố trí dây điều hướng, khung hoặc điểm giữ. Các cấu kiện này phải được thiết kế/kiểm tra đủ khả năng; không dùng thép hình hoặc neo tạm tùy ý làm “giằng” mà không tính tải.

Cừ không nhúc nhích thì làm gì?

1. Dừng rung/kéo và đưa thiết bị về trạng thái an toàn.
2. Kiểm tra kẹp và hướng tải.
3. Kiểm tra khóa, vật bám và kết cấu xung quanh.
4. Đánh giá đất và thời gian cừ nằm trong nền.
5. Chọn biện pháp xử lý được phê duyệt trước khi tiếp tục.

Ví dụ cừ bị kẹt

Một thanh giữa tuyến không lên trong khi hai thanh cạnh đã nhổ bình thường. Khả năng cần kiểm tra đầu tiên là khóa hoặc biến dạng cục bộ, không phải tăng ngay lực kéo. Nếu kéo cưỡng bức, cừ có thể bật đột ngột và tạo tải động nguy hiểm cho cẩu.

Không dùng tỷ lệ hư hỏng hoặc thu hồi mặc định

Tỷ lệ cừ cong, tỷ lệ thu hồi nguyên vẹn và thời gian rung thay đổi theo dự án. Những con số như 20–30% hư hỏng hay 97% thu hồi chỉ có ý nghĩa nếu là dữ liệu có hồ sơ của một công trình cụ thể; không nên dùng như kinh nghiệm chung.

Vùng nguy hiểm

Không đứng dưới cừ, giữa cừ và máy hoặc trong vùng cừ có thể quật. Khi cừ vừa thoát đất, tải và dao động có thể thay đổi nhanh; người chỉ huy tín hiệu phải kiểm soát việc chuyển cừ sang bãi tập kết.

Kiểm tra sau nhổ

Cừ được làm sạch và phân loại: dùng lại, cần sửa hoặc loại. Ghi nhận cong vênh, khóa hỏng và vùng kẹp. Với cừ thuê, lập biên bản để quản lý trách nhiệm.

Hồ sơ nhật ký

Ghi tuyến, thanh gặp sự cố, thiết bị, biện pháp xử lý và số lượng thu hồi. Dữ liệu này giúp lập tiến độ và dự toán cho các giai đoạn sau tốt hơn các tỷ lệ kinh nghiệm.

Trình tự liên hoàn giữa đóng, hệ chống và nhổ xem tại thuyết minh biện pháp thi công cừ Larsen.

Phân biệt rung phá ma sát và nâng tải

Búa rung hỗ trợ giảm sức bám của đất; cẩu hoặc máy cơ sở mới chịu phần tải nâng khi cừ đi lên. Trong biện pháp phải kiểm tra cả hai hệ. Không nên tăng lực kéo chỉ vì búa đang rung mà không kiểm tra biểu đồ tải của thiết bị nâng.

Dây điều hướng dùng thế nào?

Dây điều hướng chỉ để kiểm soát xoay và hướng chuyển cừ sau khi đã ở trạng thái an toàn; không dùng dây tay để chống lại tải lớn hoặc kéo cừ lệch trục. Người giữ dây phải đứng ngoài vùng cừ có thể quật và không quấn dây quanh người.

Ví dụ một thanh cừ nằm sát tường hiện hữu

Không gian phía trên đủ nhổ nhưng khi cừ ra khỏi đất có nguy cơ quật vào tường. Biện pháp có thể bố trí điểm chuyển tải, dây điều hướng và hướng quay máy trước khi bắt đầu. Nếu chỉ tính lực nhổ mà không tính đường di chuyển của thanh dài, vẫn có thể xảy ra va chạm sau khi cừ đã được rút thành công.

Kiểm tra nền dưới máy khi nhổ

Nhổ cừ có thể tạo tải thay đổi nhanh lên máy. Nền sát mép hố hoặc sau mưa phải được kiểm tra lại. Nếu nền lún khi cẩu đang giữ cừ, ưu tiên đưa tải về trạng thái an toàn rồi xử lý nền, không tiếp tục nhổ để “xong thanh”.

Biên bản bàn giao cừ thu hồi

Với cừ thuê, nên ghi số lượng, chiều dài, cong vênh, khóa hỏng và các thanh cần sửa. Đây là cơ sở thanh toán rõ hơn việc áp một tỷ lệ hao hụt mặc định.