Móng bè là móng nông dạng bản bê tông cốt thép diện tích lớn; bài viết phân biệt móng bè với đài cọc và nêu các bước thi công, kiểm soát lún.
Móng bè là một dạng móng nông, thường được cấu tạo như một bản bê tông cốt thép có diện tích lớn để truyền tải trọng của công trình xuống nền đất trên phạm vi rộng. Móng bè không phải là móng đài; đài cọc là bộ phận liên kết đầu cọc trong hệ móng cọc, còn móng bè làm việc trực tiếp với nền đất hoặc kết hợp với cọc trong các phương án bè – cọc.
Khi nào nên cân nhắc móng bè?
Móng bè thường được xem xét khi nền đất có sức chịu tải không cao, các móng đơn hoặc móng băng dự kiến chiếm phần lớn diện tích công trình, hoặc khi cần hạn chế chênh lệch lún giữa các khu vực chịu tải khác nhau. Việc lựa chọn phải dựa trên hồ sơ khảo sát địa chất, tải trọng công trình, mực nước ngầm và tính toán biến dạng nền.
Nguyên lý làm việc
Bản móng phân phối tải trọng của cột, tường và lõi xuống diện tích nền lớn hơn. Vì vậy áp lực trung bình lên đất có thể giảm so với phương án móng có diện tích tiếp xúc nhỏ. Tuy nhiên, diện tích lớn không đồng nghĩa tự động hết lún; tổng độ lún và chênh lệch lún vẫn phải được tính toán.
Trình tự thi công cơ bản
- Định vị, đào đất đến cao độ thiết kế và xử lý nền đáy móng.
- Thi công lớp bê tông lót, chống thấm hoặc lớp ngăn cách nếu hồ sơ thiết kế yêu cầu.
- Lắp dựng cốt thép bản móng, thép tăng cường tại khu vực cột, vách và các vị trí có nội lực lớn.
- Lắp đặt cốp pha, ống chờ, bu lông và các chi tiết đặt sẵn.
- Đổ bê tông theo phân đoạn và biện pháp đã duyệt; kiểm soát độ sụt, lấy mẫu và bảo dưỡng.
- Kiểm tra cao độ, kích thước, vị trí cốt thép chờ và chất lượng bề mặt trước khi chuyển bước.
Điểm cần kiểm soát
Với móng bè có chiều dày lớn, cần chú ý nhiệt thủy hóa, trình tự đổ và bảo dưỡng để hạn chế nứt. Ở nền đất yếu hoặc có mực nước ngầm cao, biện pháp hạ nước, chống nổi và ổn định hố đào cũng phải được xem xét riêng. Trong trường hợp tải trọng lớn nhưng nền đất không đáp ứng, phương án móng cọc hoặc bè – cọc có thể phù hợp hơn sau khi tính toán.
Hình ảnh, tư liệu tại công trình
