Nhổ cừ Larsen, cừ thép đã thi công lâu ngày cần biện pháp đặc biệt để đảm bảo an toàn, tránh cong vênh và hư hỏng thiết bị.
Cừ Larsen đã nằm trong đất lâu ngày có thể khó nhổ do ma sát tăng, đất lấp chặt quanh thân, biến dạng khóa, ăn mòn, bê tông bám hoặc chuyển vị của hệ hố đào. Biện pháp nhổ phải bắt đầu bằng việc xác định nguyên nhân cừ bị giữ lại; không nên dùng một mũi khoan, áp lực nước hay lực kéo cố định cho mọi trường hợp.
Kiểm tra điều kiện trước khi nhổ
- Xác nhận kết cấu bên trong đã đủ khả năng làm việc.
- Kiểm tra trình tự tháo hệ chống/neo.
- Kiểm tra chiều dài, độ thẳng, đầu và khóa cừ.
- Xác định khu vực bê tông, đất lấp hoặc kết cấu có thể khóa cừ.
- Đánh giá nền đặt máy, không gian nâng và công trình lân cận.
Nguyên nhân thường làm cừ khó nhổ
Ma sát và đất bám
Đất có thể tái cố kết hoặc bám chặt quanh thân sau thời gian dài. Búa rung có thể hỗ trợ giảm sức bám, nhưng hiệu quả phụ thuộc địa chất và trạng thái cừ.
Khóa cừ bị biến dạng
Cừ đã bị xoắn hoặc ép khóa trong quá trình thi công có thể kẹt với thanh bên cạnh. Nếu một thanh không lên trong khi các thanh lân cận nhổ bình thường, cần kiểm tra khóa trước khi tăng tải.
Bê tông hoặc kết cấu bám quanh cừ
Trong một số hố đào, bê tông lót, kết cấu tạm hoặc vật liệu lấp có thể bám vào cừ. Cần xác định và giải phóng theo biện pháp phù hợp trước khi nhổ.
Trình tự nhổ bằng búa rung
- Kẹp búa đúng vị trí và kiểm tra thiết bị nâng.
- Cho búa làm việc theo chế độ phù hợp để giảm sức bám.
- Nâng cừ có kiểm soát theo trục của cấu kiện.
- Dừng nếu tải tăng bất thường, cừ không dịch chuyển hoặc thiết bị mất ổn định.
- Khi cừ ra khỏi đất, kiểm soát dao động và chuyển sang khu vực tập kết.
Khi nào cần biện pháp hỗ trợ?
Nếu rung và nâng thông thường không hiệu quả, có thể xem xét giải phóng đất, khoan hoặc phương pháp hỗ trợ khác sau khi xác định nguyên nhân. Đường kính, chiều sâu, vị trí khoan hoặc việc dùng nước phải được đánh giá theo đất và công trình xung quanh; không áp một kích thước “mũi khoan mini” chung.
Không phun nước tùy tiện
Nước có thể làm giảm sức cản nhưng cũng có thể gây xói ngầm, cuốn đất hoặc ảnh hưởng móng lân cận. Nếu dùng nước hỗ trợ, phải kiểm soát vị trí, lưu lượng/áp lực và đường thoát theo biện pháp. Không dùng khi có nguy cơ làm mất ổn định nền.
Ví dụ cừ kẹt giữa tuyến
Một thanh không lên trong khi hai thanh cạnh đã thu hồi. Người chỉ huy dừng kéo, kiểm tra khóa và biến dạng ở đầu cừ. Nếu xác định khóa bị kẹt, xử lý tập trung tại vị trí liên kết sẽ hợp lý hơn tăng lực kéo cho cả hệ.
Ví dụ cừ đã nằm trong đất lâu
Tuyến cừ được giữ qua nhiều giai đoạn thi công và đất phía ngoài đã tái cố kết. Trước khi lập năng suất nhổ, cần thử một số thanh đại diện, ghi thời gian rung/nâng và tình trạng thu hồi. Dữ liệu thử giúp dự báo tiến độ tốt hơn các con số “mét/giờ” lấy từ dự án khác.
Thiết bị nâng là giới hạn quan trọng
Khi cừ thoát khỏi đất, tải chuyển lên cẩu hoặc máy cơ sở. Khả năng nâng phải được kiểm tra tại tầm với thực tế. Không dùng búa rung mạnh hơn để bù cho thiết bị nâng thiếu khả năng.
An toàn trong quá trình nhổ
- Không đứng dưới cừ hoặc trong vùng cừ có thể quật.
- Không dùng tay/dây để chống lại tải lớn.
- Không kéo giật khi cừ bị kẹt.
- Dừng nếu nền máy lún hoặc tải thay đổi bất thường.
- Một người chỉ huy tín hiệu cho thao tác nâng.
Kiểm tra cừ sau thu hồi
Cừ được làm sạch và phân loại theo độ thẳng, tình trạng khóa, đầu cừ và vùng kẹp. Cừ cần sửa hoặc không đạt phải tách riêng; không dùng một tỷ lệ thu hồi mặc định cho toàn bộ lô.
Hồ sơ nhổ cừ
Nên ghi tuyến, số lượng, thiết bị, thanh bị kẹt, biện pháp xử lý và tình trạng sau thu hồi. Với cừ thuê, đây là căn cứ bàn giao và xử lý hư hỏng minh bạch.
Trình tự tổng thể giữa hệ chống, tháo chống và nhổ cừ xem tại thuyết minh biện pháp thi công cừ Larsen.
Đánh giá thử một thanh đại diện
Nếu tuyến dài và cừ đã lưu trong đất lâu, có thể chọn một số vị trí đại diện để kiểm tra khả năng thu hồi trước khi lập tiến độ toàn tuyến. Cần ghi thời gian rung, trạng thái cừ, hiện tượng đất bám, tải nâng và mức độ hư hỏng sau nhổ. Kết quả chỉ dùng cho các đoạn có điều kiện tương tự; không suy rộng cho khu vực địa chất khác.
Trình tự khi phải tháo hệ chống
Nhổ cừ thường liên quan trực tiếp tới tháo dầm đai, thanh chống hoặc neo. Trình tự phải bảo đảm kết cấu vĩnh cửu hoặc đất lấp đã đủ điều kiện chịu tải trước khi tháo từng cấp. Không tháo chống để “dễ nhổ cừ” nếu chưa được kiểm tra ổn định.
Cừ gãy đầu hoặc không còn vị trí kẹp
Đây là trường hợp cần lập biện pháp riêng. Có thể phải tạo lại vị trí kẹp, hàn chi tiết tạm được tính toán hoặc dùng thiết bị hỗ trợ phù hợp. Không nên mặc định có thể dùng kích đẩy từ đáy hoặc kéo bằng móc tự chế; mọi điểm tạo lực phải kiểm tra khả năng chịu tải và ảnh hưởng tới cừ bên cạnh.
Quản lý nước và đất trong quá trình xử lý
Nếu phải đào cục bộ, khoan hoặc dùng nước, cần có phương án thu nước, bùn và đất thải. Nước đục mang theo hạt đất có thể là dấu hiệu xói; phải dừng để kiểm tra thay vì tiếp tục tăng lưu lượng.
danh sách kiểm tra trước một ca nhổ
- Thời điểm nhổ đã được xác nhận theo trình tự kết cấu.
- Thiết bị nâng và búa đã kiểm tra.
- Nền máy ổn định.
- Đường chuyển cừ sau khi ra khỏi đất không vướng công trình.
- Khu vực tập kết đủ chỗ phân loại.
- Nhật ký và người chỉ huy tín hiệu đã bố trí.
