Búa rung thủy lực kẹp cạnh truyền rung vào cấu kiện qua bộ kẹp; cần kiểm tra máy cơ sở, thông số búa, địa chất, khả năng kẹp và giới hạn rung chấn.
Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ làm rõ khả năng sử dụng búa rung thủy lực kẹp cạnh bên khi thao tác với cọc và cừ, đặc biệt là các điều kiện cần kiểm tra trước khi áp dụng cho cọc bê tông đúc sẵn.
Búa rung kẹp cạnh bên làm việc như thế nào?
Búa rung kẹp cạnh bên là loại đầu rung thủy lực gắn trên máy xúc, có bộ ngàm giữ cấu kiện ở phần thân. Cấu hình này giúp máy cơ sở có thể gắp, dựng và đưa cấu kiện đến vị trí thi công trong phạm vi cho phép của thiết bị.
Dao động do cụm lệch tâm tạo ra được truyền vào cấu kiện qua bộ kẹp. Hiệu quả hạ phụ thuộc vào model búa, lực kẹp, mô-men lệch tâm, tần số, khối lượng cấu kiện, địa tầng và khả năng của máy cơ sở. Không thể quy đổi trực tiếp thông số của búa rung sang “lực ép tương đương” với búa diesel hoặc máy ép robot.
Kẹp cạnh và kẹp đầu khác nhau ở điểm nào?
Kẹp cạnh giữ cấu kiện ở phần thân nên thuận lợi khi cần gắp và dựng từ vị trí nằm ngang. Kẹp đầu tác động ở đầu cấu kiện và thường được sử dụng khi cấu kiện đã được dựng hoặc có thiết bị nâng hỗ trợ. Một số hệ side-grip có thêm bộ kẹp đáy để tiếp tục hạ cấu kiện ở giai đoạn cuối, nhưng cấu hình này phụ thuộc từng model.
Có thể dùng cho cọc bê tông hay không?
Không nên mặc định mọi cọc bê tông đều phù hợp với búa kẹp cạnh. Vị trí kẹp tạo tải cục bộ lên thân cọc, trong khi cọc bê tông đúc sẵn còn phải chịu nội lực do nâng, dựng và dao động trong quá trình hạ. Vì vậy cần kiểm tra cấu tạo cọc, vị trí cho phép kẹp hoặc nâng, khả năng chịu lực của cấu kiện và hướng dẫn của thiết bị trước khi thi công.
Nếu hồ sơ cọc không cho phép kẹp trực tiếp tại vị trí dự kiến, hoặc ngàm không được thiết kế cho loại cấu kiện đó, không nên sử dụng cách kẹp chỉ vì thuận tiện thao tác. Với cọc bê tông, mũ cọc, đệm đầu, liên kết kẹp và phương pháp hạ phải phù hợp với thiết kế và biện pháp thi công.
Những dữ liệu cần kiểm tra trước khi chọn thiết bị
- Loại cấu kiện, tiết diện, chiều dài và khối lượng từng đoạn.
- Vị trí nâng, kẹp và khả năng chịu nội lực trong giai đoạn thi công.
- Địa tầng, chiều sâu dự kiến và các lớp có khả năng gây cản trở.
- Lưu lượng, áp suất thủy lực và khả năng ổn định của máy xúc.
- Loại ngàm, khoảng mở và lực kẹp theo đúng model búa.
- Mặt bằng, bán kính làm việc và khoảng không khi dựng cấu kiện.
- Yêu cầu kiểm soát rung đối với công trình lân cận.
Không dùng búa rung để thay cho kiểm tra thiết kế
Khả năng thao tác linh hoạt của búa kẹp cạnh không có nghĩa thiết bị phù hợp với mọi loại cọc. Nếu cọc khó xuống, tốc độ hạ giảm đột ngột hoặc cấu kiện xuất hiện nứt, lệch hay trượt kẹp, cần dừng để kiểm tra nguyên nhân. Không tăng chế độ rung hoặc lực kẹp tùy ý để vượt qua lớp cản.
Kết luận
Búa rung thủy lực kẹp cạnh bên có ưu thế về khả năng gắp, dựng và thao tác cấu kiện bằng máy xúc, nhưng việc dùng cho cọc bê tông phải được kiểm tra riêng theo cấu tạo cọc và model thiết bị. Khi lựa chọn phương án đóng cọc bê tông bằng búa rung, cần căn cứ hồ sơ thiết kế, địa chất, khả năng chịu lực của cọc và điều kiện công trường thay vì so sánh thiết bị bằng một giá trị “lực ép tương đương”.
