Cọc bê tông đúc sẵn là loại cọc bê tông chắc chắn, độ bền cao và chịu tải tốt. Do vô cùng kiên cố nên được sử dụng trong nền móng công trình.
Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ phân loại cọc bê tông đúc sẵn theo cấu tạo và nêu các yêu cầu thực tế về chế tạo, kê xếp, vận chuyển và mối nối.
Cọc bê tông cốt thép thường
Cọc bê tông cốt thép đúc sẵn thường là cấu kiện đặc; tiết diện vuông được dùng nhiều nhưng không phải dạng duy nhất. Kích thước và chiều dài đoạn cọc do thiết kế lựa chọn trên cơ sở sức chịu tải, nội lực khi vận chuyển–cẩu lắp, khả năng chế tạo và thiết bị hạ cọc.
Cọc bê tông ứng lực trước
Cốt thép hoặc cáp được tạo ứng suất trước để cải thiện khả năng làm việc của cấu kiện. Dạng phổ biến là cọc ly tâm ứng lực trước PC/PHC. TCVN 7888:2014 hiện áp dụng cho cọc bê tông ly tâm ứng lực trước thuộc phạm vi tiêu chuẩn.
Kích thước và chiều dài không có một ngưỡng cố định
Không nên dùng quy tắc “cọc 200×200 đến 300×300 chỉ dài dưới 10 m” hoặc “cọc 400×400 phải dài trên 10 m”. Một đoạn cọc dài bao nhiêu phụ thuộc bản vẽ cấu kiện, khả năng chịu uốn khi nâng, chiều dài xe vận chuyển, không gian dựng cọc và công nghệ nối.
Lớp bê tông bảo vệ và cốt thép
Chiều dày lớp bê tông bảo vệ phải xác định theo tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông, điều kiện môi trường và bản vẽ cấu kiện. Không nên áp một giá trị 30 mm cho mọi loại cọc. Tương tự, tỷ lệ cốt thép không được mô tả theo “phần trăm khối lượng bê tông”; cốt thép được tính và cấu tạo theo nội lực và yêu cầu thiết kế.
Mối nối và đầu cọc
Khi cọc gồm nhiều đoạn, mối nối phải truyền được nội lực theo thiết kế và bảo đảm đồng trục. Bản mã, đường hàn, chi tiết cơ khí hoặc cấu tạo nối khác phải được kiểm tra trước khi tiếp tục hạ cọc. Không thay đổi chi tiết nối chỉ vì thuận tiện thi công.
Kê xếp và cẩu dựng
Vị trí gối kê và điểm cẩu phải theo hồ sơ cấu kiện. Cọc có thể nứt do tự trọng nếu kê sai hoặc nâng sai điểm. Bãi chứa cần đủ ổn định, thoát nước và bố trí để lấy cọc theo thứ tự thi công.
Tiêu chuẩn liên quan
Thiết kế móng cọc hiện đối chiếu TCVN 10304:2025. Công tác đóng và ép cọc đối chiếu TCVN 9394:2012. Với cọc ly tâm ứng lực trước, TCVN 7888:2014 là tiêu chuẩn sản phẩm cần xem xét trong phạm vi áp dụng.
Hình ảnh minh họa
