Tìm hiểu sự khác biệt giữa đóng cừ Larsen và thi công cọc bê tông, từ thiết bị, quy trình đến ứng dụng thực tế trên công trường.
Trong lĩnh vực thi công nền móng, lựa chọn giữa đóng cừ Larsen và thi công cọc bê tông không chỉ là bài toán về chi phí, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và độ an toàn của công trình. Mỗi giải pháp đều có đặc điểm kỹ thuật, trình tự thi công và phạm vi ứng dụng khác nhau. Việc áp dụng sai phương pháp không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn tiềm ẩn nguy cơ sập móng, nứt nền hoặc lún lệch công trình.
Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ cùng bạn phân tích chi tiết sự khác biệt giữa hai phương án thi công nền móng phổ biến nhất hiện nay: đóng cừ Larsen và thi công cọc bê tông. Từ cấu tạo vật liệu, thiết bị thi công, quy trình từng bước đến yếu tố địa hình – nền đất – công năng công trình, bạn sẽ hiểu rõ nên chọn giải pháp nào cho từng tình huống cụ thể.
Đóng cừ Larsen là gì? Quy trình thi công chi tiết
Cừ Larsen là một loại cọc thép hình chữ U hoặc Z, được sản xuất với mục đích chính là chắn đất, giữ nước và tạo vách tạm thời cho hố móng hoặc các công trình dưới mực nước ngầm. Đây là giải pháp thi công nền móng tạm thời hoặc bán vĩnh viễn, rất phổ biến trong các công trình tầng hầm, bờ kè ven sông, đê điều, hoặc xử lý sạt lở.
Quy trình thi công đóng cừ Larsen trải qua các bước cơ bản như sau:
- Khảo sát địa hình và xác định vị trí hạ cừ
Trước tiên, cần đo đạc địa hình, xác định cao độ mặt đất, mực nước ngầm và vị trí chính xác nơi hạ cừ. Đây là bước quan trọng để đảm bảo các thanh cừ sẽ ghép khít với nhau và không bị lệch trục. - Chuẩn bị mặt bằng và bố trí máy móc
Máy búa rung hoặc máy ép cừ được đưa vào vị trí. Với khu vực dân cư hoặc công trình gần công trình hiện hữu, nên ưu tiên búa rung tần số cao để giảm rung chấn. - Ghép nối các thanh cừ
Các thanh cừ Larsen thường có chiều dài 12–18 m, được ghép nối với nhau bằng hệ thống khóa khớp đặc biệt. Việc ghép nối phải đảm bảo kín nước, không cong vênh hoặc hở mép. - Thi công hạ cừ bằng búa rung hoặc ép thủy lực
Dùng thiết bị thi công chuyên dụng để đưa thanh cừ xuống đất theo chiều thẳng đứng. Quá trình hạ cần theo dõi chặt chẽ để điều chỉnh trục, tránh nghiêng lệch. - Kiểm tra độ sâu và độ khít của cừ
Sau khi hạ xong, cần kiểm tra các yếu tố kỹ thuật như: chiều sâu ngàm của thanh cừ, độ thẳng đứng, độ khít giữa các khớp nối, khả năng chắn nước. - Thi công phần công trình chính bên trong
Cừ Larsen tạo thành vách giữ đất vững chắc, giúp thi công móng, tầng hầm hoặc đổ bê tông không bị sạt lở. - Tháo dỡ và nhổ cừ (nếu cần)
Khi công trình đã hoàn tất, có thể dùng máy nhổ cừ chuyên dụng để thu hồi lại thanh thép và tái sử dụng cho công trình khác.
Ưu điểm của phương pháp này là thi công nhanh, có thể tái sử dụng vật liệu, và hiệu quả chắn nước rất cao nếu thi công đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, cần thiết bị hiện đại và tay nghề kỹ thuật cao để tránh cong vênh, rò rỉ khớp nối hoặc sai lệch trục.
Thi công cọc bê tông: Các phương pháp và quy trình tiêu chuẩn
Cọc bê tông (BTCT) là thành phần kết cấu chịu lực chính của móng công trình, có nhiệm vụ truyền tải trọng từ công trình xuống lớp đất tốt bên dưới. Tùy vào điều kiện địa chất, không gian và yêu cầu thiết kế, có thể chọn một trong các phương pháp thi công phổ biến sau:
Ép cọc bê tông đúc sẵn (ép tải hoặc ép tĩnh)
Đây là phương án được sử dụng nhiều nhất cho nhà dân, nhà phố, công trình dân dụng nhỏ đến trung bình. Các bước thi công bao gồm:
- Định vị tim cọc theo bản vẽ thiết kế
Dùng máy toàn đạc hoặc máy thủy bình để xác định đúng vị trí từng tim cọc, tránh xê dịch làm ảnh hưởng công trình phía trên. - Đặt cọc và ép từng đoạn bằng máy ép thủy lực
Cọc được đặt đứng và ép từng đoạn theo chiều sâu yêu cầu, sử dụng máy ép tĩnh (hoặc máy ép tải với đối trọng lớn). - Hàn nối đoạn cọc (nếu cần)
Với công trình cần cọc dài hơn chiều dài đoạn cọc đúc sẵn (thường 6–8 m), các đoạn sẽ được hàn nối bằng bản mã. - Kiểm tra độ chối và độ sâu đạt thiết kế
Giai đoạn cuối là theo dõi độ chối (sức kháng cuối cùng khi ép) và độ sâu cọc. Nếu chưa đạt, cần ép bổ sung hoặc đổi phương án. - Cắt đầu cọc, vệ sinh và nghiệm thu
Sau khi ép xong, tiến hành cắt phần đầu cọc dư và chuẩn bị cho thi công đài móng.
Đóng cọc bằng búa diesel hoặc búa rung
Phương án này thường dùng cho cọc ly tâm ứng suất trước (D300–D600), với các công trình cầu đường, nhà xưởng, công nghiệp. Thiết bị gồm:
- Cẩu lắp búa diesel hoặc búa rung
- Thiết bị căn chỉnh thẳng đứng
- Hệ thống treo cọc và giá đỡ
Ưu điểm của thi công cọc bê tông là độ bền vĩnh viễn, khả năng chịu tải cao, phù hợp với mọi loại công trình. Tuy nhiên, cần chú ý đến vết nứt cọc khi ép quá tải, hoặc lệch tim cọc nếu không định vị kỹ lưỡng.
So sánh kỹ thuật, thiết bị và chi phí
Dưới đây là bảng tổng hợp giúp bạn dễ dàng đối chiếu sự khác biệt giữa hai giải pháp:
| Tiêu chí | Đóng cừ Larsen | Thi công cọc bê tông |
|---|---|---|
| Mục đích chính | Chắn đất, chắn nước, giữ thành hố móng | Gia cố nền móng, truyền tải trọng |
| Vật liệu | Thép hình U/Z | BTCT đúc sẵn hoặc khoan nhồi |
| Quy trình | Ghép nối – hạ cừ – kiểm tra – nhổ (nếu có) | Định vị – ép/đóng – kiểm tra – cắt đầu |
| Thiết bị chính | Búa rung, máy ép cừ, máy nhổ cừ | Máy ép tĩnh, búa diesel, cẩu, hàn cọc |
| Độ sâu phổ biến | 12–18m | 8–30m (hoặc sâu hơn nếu khoan nhồi) |
| Khả năng tái sử dụng | Có | Không |
| Rung chấn – tiếng ồn | Cao (nếu dùng búa rung) | Cao (nếu dùng búa đóng); thấp nếu ép tĩnh |
| Chi phí vật tư | Cao hơn (thép), tái sử dụng được | Thấp hơn nếu ép cọc vuông, nhưng dùng 1 lần |
| Khả năng chắn nước | Rất tốt (kín khớp) | Không chắn nước, chỉ chịu tải |
| Ứng dụng phổ biến | Tầng hầm, kè sông, đê điều | Nhà dân, nhà xưởng, công trình công nghiệp |
Nên chọn đóng cừ hay cọc bê tông cho công trình của bạn?
Không có câu trả lời “tốt nhất” cho mọi công trình. Việc lựa chọn phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
- Mục đích công trình:
Nếu cần chắn đất, chắn nước tạm thời (ví dụ thi công tầng hầm hoặc mương kỹ thuật dưới nước), nên chọn đóng cừ Larsen. Nếu mục tiêu là xây dựng kết cấu chịu lực bền vững, thì thi công cọc bê tông là giải pháp bắt buộc. - Loại nền đất:
Với nền đất yếu, nhiều bùn sét hoặc gần mực nước ngầm, cừ Larsen phát huy hiệu quả chắn nước và giữ vách hố móng. Với nền đất ổn định hoặc đã xử lý, cọc BTCT dễ thi công hơn. - Không gian thi công:
Nhà dân trong khu dân cư nên tránh rung chấn → ưu tiên ép cọc bê tông tĩnh. Trong khi đó, công trình mở rộng (cầu cảng, bờ sông) có thể dùng búa rung cừ thép không gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. - Chi phí và thời gian:
Đóng cừ Larsen cần thiết bị chuyên dụng, giá thi công cao hơn ban đầu, nhưng nếu thu hồi được vật liệu thì lại tiết kiệm ở dự án dài hạn. Cọc bê tông rẻ hơn, nhưng phải chọn đúng chiều dài để tránh chi phí phát sinh khi hàn nối, sửa lỗi… - Khả năng tháo dỡ sau thi công:
Nếu cần thu hồi vách chắn (công trình tạm), thì chỉ cừ Larsen mới có thể nhổ và tái sử dụng. Cọc bê tông là phần kết cấu cố định – không thể tháo ra sau khi xây dựng xong.
Liên hệ Xây Dựng Nền Móng để được tư vấn và báo giá chi tiết:
Địa chỉ: Gia Lâm, Hà Nội
Điện thoại (hotline): 0961.394.633 – 0931.266.043
Email: Quangmcn@gmail.com
