Nhổ cừ Larsen trong nền đất lẫn đá: Kinh nghiệm thi công hiệu quả, an toàn

Kinh nghiệm thực tế khi thi công nhổ cừ trong nền đất lẫn đá, đảm bảo không cong vênh cừ và giữ an toàn cho máy móc, công trình lân cận.

Trong các công trình sử dụng cừ Larsen để làm tường vây tạm, chắn nước hay chống sạt lở tạm thời, giai đoạn nhổ cừ luôn là khâu được xem là nhạy cảm và đòi hỏi kỹ thuật cao, nhất là khi nền địa chất có lẫn đá. Thi công nhổ cừ trong nền đất lẫn đá không chỉ gặp trở ngại về mặt lực ma sát lớn, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như cong vênh cừ, đứt mối nối hoặc hư hỏng thiết bị thi công nếu không có giải pháp đúng ngay từ đầu.

Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong quá trình nhổ cừ tại những khu vực có nền đất pha sỏi, cuội hoặc đá phong hóa – từ khâu khảo sát, lựa chọn thiết bị, đến xử lý khi gặp sự cố và đảm bảo an toàn cho công trình lân cận.

---

Đặc điểm nền đất lẫn đá ảnh hưởng đến việc nhổ cừ

Nền đất lẫn đá thường không thuần nhất, bao gồm nhiều lớp khác nhau: sét mềm, cát pha, xen kẽ với lớp đá dăm, sỏi, cuội hoặc đá phong hóa. Chính sự xen kẽ này tạo ra độ ma sát không đồng đều khi cừ được đóng xuống và cũng khiến quá trình nhổ trở nên phức tạp hơn nhiều so với nền đất thuần sét hoặc cát.

Các yếu tố gây cản trở nhổ cừ bao gồm:

• Đá cuội hoặc sỏi lớn kẹt giữa các bản cừ làm tăng ma sát tiếp xúc
• Đá phong hóa mềm có thể co cứng lại khi khô, làm dính cừ như bê tông
• Địa chất thay đổi đột ngột theo chiều sâu khiến lực cản không đều
• Lớp đất bị nén lại do quá trình đóng cừ trước đó, đặc biệt ở các khu vực sát chân móng

Nếu không đánh giá kỹ các yếu tố này trước khi triển khai thi công, quá trình nhổ cừ có thể kéo dài, gây chậm tiến độ và phát sinh chi phí sửa chữa khi xảy ra sự cố như:

• Cong thân cừ do nhổ sai hướng
• Gãy mối nối cừ Larsen do lực kéo đột ngột
• Lún hoặc nứt nền lân cận do rung động quá mức
• Hỏng kẹp cừ, hệ thống thủy lực hoặc neo kéo

---

Thiết bị chuyên dụng dùng để nhổ cừ trong nền đất lẫn đá

Khi thi công nhổ cừ Larsen trong nền đất lẫn đá, việc lựa chọn thiết bị phù hợp là yếu tố tiên quyết để tránh rủi ro. Trong điều kiện bình thường, máy rung thông thường có thể đảm nhiệm tốt, nhưng với nền đất phức tạp, cần đến các dòng máy có khả năng tạo lực lớn và kết hợp nhiều chức năng:

1. Búa rung thủy lực đảo chiều
Đây là thiết bị hiệu quả nhất trong việc phá vỡ liên kết giữa cừ và lớp đất–đá xung quanh. Cơ chế rung kết hợp lực kéo cho phép búa tách cừ ra khỏi đất một cách từ từ, đồng thời giảm nguy cơ cong vênh.

2. Máy kẹp cừ thủy lực cỡ lớn
Sử dụng kết hợp với cẩu bánh xích, máy kẹp thủy lực giúp kiểm soát lực kéo tốt hơn. Nhiều máy còn có hệ thống đo lực chối, giúp cảnh báo khi cừ bị kẹt hoặc khi lực kéo vượt giới hạn.

3. Thiết bị xoay – rung hỗ trợ nhổ
Một số dòng máy cho phép kết hợp xoay đảo cừ theo chiều kim đồng hồ và ngược lại, giúp “gỡ rối” khi cừ bị kẹt ở vị trí có đá chặn ngang.

4. Hệ thống gia tải hoặc kích kéo thủ công
Trong các vị trí bị kẹt cứng, hệ thống kích kéo bằng thủy lực, đi kèm với biện pháp làm mềm nền như tưới nước, thổi khí cũng mang lại hiệu quả đáng kể.

---

Quy trình thi công nhổ cừ trong nền đất lẫn đá

Không giống với việc thi công nhổ cừ trong nền đất thuần, quy trình tại khu vực có lớp đá cần nhiều bước kiểm tra và thao tác cẩn thận hơn để giảm thiểu nguy cơ hư hại:

1. Khảo sát lại địa chất công trình:
   Trước khi thi công, cần thực hiện khảo sát bổ sung nếu có nghi ngờ lớp đá hoặc sỏi lớn nằm sát thân cừ. Nên khoan khảo sát bổ sung ở các điểm rút cừ khó.
2. Xác định phương pháp thi công phù hợp theo từng đoạn:
   Đoạn đất mềm có thể dùng búa rung đơn thuần, nhưng đoạn đất pha đá cần máy rung đảo chiều hoặc phương pháp kéo thủ công kết hợp phá nền.
3. Kiểm tra độ sâu nhổ từng đoạn:
   Không nhổ nguyên thanh dài trong nền đất lẫn đá. Thay vào đó, chia nhỏ quá trình nhổ, thực hiện từng phần từ trên xuống, tránh tạo lực xoắn lớn.
4. Rung thử trước khi rút:
   Dùng lực rung nhỏ, tăng dần để xác định điểm mắc. Nếu rung không hiệu quả sau 30–60 giây, dừng để kiểm tra.
5. Kéo cừ theo hướng thẳng đứng:
   Tránh kéo chéo, nghiêng, hoặc giật đột ngột – dễ làm gãy mối nối hoặc cong thân cừ.
6. Tưới nước phá nền nếu cần:
   Tưới nước áp lực cao vào hai bên rãnh cừ để giảm lực ma sát, nhất là khi cừ bị kẹt do đất nén chặt.
7. Giám sát rung chấn:
   Dùng cảm biến hoặc quan sát rung lắc của công trình xung quanh. Dừng ngay nếu phát hiện lún hoặc nứt nhỏ.

---

Kinh nghiệm xử lý khi gặp cừ bị kẹt trong lớp đá

Cừ bị kẹt là tình huống khá phổ biến trong nền đất lẫn đá. Một số cách xử lý thực tế đã được chứng minh hiệu quả gồm:

• Dừng máy và xoay nhẹ cừ theo chiều ngược lại: Nhằm giải phóng các mảnh đá kẹt vào mối nối.
• Tưới nước nóng hoặc hơi nước: Giúp phá vỡ liên kết đất sét – đá đang dính vào thân cừ.
• Tăng tần số rung nhưng giảm lực kéo: Giúp cừ từ từ tách ra mà không bị gãy.
• Đào hở phần trên nếu cần: Trong một số trường hợp, việc bóc đất bằng thủ công quanh 1–1,5m đầu cừ giúp xác định rõ vị trí kẹt và có hướng xử lý.

Nếu tất cả biện pháp đều không hiệu quả, có thể phải dùng đến biện pháp:

• Cắt bỏ phần trên thân cừ để không ảnh hưởng đến công trình và chỉ nhổ phần dưới nếu điều kiện cho phép.

---

Lưu ý an toàn khi nhổ cừ gần công trình hoặc đường dây

Một số lưu ý bắt buộc cần ghi nhớ khi thi công tại khu vực có hạ tầng hiện hữu:

• Không thi công đồng thời nhiều máy rung gần nhau, vì tổng rung chấn có thể cộng hưởng và phá hủy nền đất xung quanh.
• Giữ khoảng cách an toàn với tường móng nhà dân – tối thiểu 1,5 lần chiều sâu cừ.
• Dùng rào chắn, biển cảnh báo, và hạn chế người không phận sự trong phạm vi 20m xung quanh điểm nhổ.
• Không nhổ vào ban đêm hoặc giờ cao điểm tại khu vực đô thị.
• Lắp đặt camera hoặc cảm biến để giám sát từ xa, đảm bảo tính khách quan và có thể truy xuất khi xảy ra sự cố.

---

Kinh nghiệm từ công trình thực tế

Tại một công trình xây dựng hồ sinh thái tại thành phố Hưng Yên, việc nhổ gần 70 tấm cừ larsen sau 6 tháng chôn sâu trong nền sét pha sỏi đá đã gặp nhiều khó khăn. Lúc đầu, đơn vị sử dụng máy rung cỡ nhỏ (30 kW) nhưng chỉ rút được 10–15 tấm thì xảy ra hiện tượng cong nhẹ. Sau đó, đơn vị thi công đã:

• Thay bằng búa rung đảo chiều công suất 45kW
• Kết hợp cẩu bánh xích 50 tấn để giữ ổn định lực kéo
• Tưới nước vào rãnh cừ liên tục 15 phút trước mỗi lần nhổ
• Áp dụng xoay nhẹ đầu cừ để tách rời khỏi sỏi đá

Kết quả, 98% số cừ được nhổ thành công, giữ nguyên hình dạng. Không có trường hợp cong hoặc gãy. Đây là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của việc áp dụng đúng thiết bị và quy trình phù hợp với nền đất có lẫn đá.

---

Liên hệ Xây Dựng Nền Móng để được tư vấn và báo giá chi tiết:

Địa chỉ: Gia Lâm, Hà Nội
Điện thoại (hotline): 0961.394.633 – 0931.266.043
Email: Quangmcn@gmail.com