Những nhóm công trình thường sử dụng cừ Larsen trong thi công nền móng

Tìm hiểu các công trình lớn tại Việt Nam ứng dụng đóng cừ Larsen, từ cầu cảng, metro đến tòa nhà cao tầng, đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Cừ Larsen thường được dùng khi công trình cần một vách thép liên tục để giữ đất, hạn chế nước xâm nhập hoặc tạo mặt bằng thi công tạm trong không gian hẹp. Tuy vậy, không phải dự án có hố đào nào cũng dùng cừ Larsen, và cũng không nên gán biện pháp này cho một công trình cụ thể nếu không có hồ sơ hoặc hình ảnh xác nhận.

Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng phân loại các nhóm công trình thường có khả năng sử dụng cừ Larsen và giải thích lý do kỹ thuật của từng nhóm.

Hố đào tầng hầm và công trình ngầm đô thị

Khi đào tầng hầm sát ranh đất hoặc gần nhà hiện hữu, vách cừ có thể được dùng làm kết cấu giữ đất tạm. Hệ cừ thường làm việc cùng waler, thanh chống hoặc neo; hiệu quả của cả hệ phụ thuộc chiều sâu hố đào, địa chất, mực nước và trình tự đào.

Điểm cần kiểm tra:

• khoảng cách đến móng nhà lân cận;
• khả năng hạ cừ mà không gây rung/chuyển vị vượt giới hạn;
• độ kín của khóa cừ nếu cần kiểm soát nước;
• khả năng bố trí hệ chống trong không gian tầng hầm;
• phương án nhổ cừ sau khi kết cấu chính đủ khả năng làm việc.

Trạm bơm, hố van và công trình thủy lợi

Các hố thi công nằm gần kênh, mương hoặc mực nước cao thường cần biện pháp giữ đất và kiểm soát nước. Cừ Larsen có thể tạo vòng vây tạm quanh hố móng để đào, thi công bê tông rồi nhổ thu hồi.

Ở nhóm công trình này, bài toán không chỉ là chiều sâu cừ. Dòng thấm dưới chân cừ, ổn định đáy hố, chênh lệch mực nước và khả năng xói phải được xét trong thiết kế biện pháp.

Cầu, mố trụ và công trình ven sông

Tại một số mố/trụ cầu hoặc hạng mục ven sông, cừ thép có thể được dùng làm vòng vây tạm để tạo khu vực thi công khô hoặc bảo vệ mái đất quanh hố móng. Nếu thi công trên sông, phương án còn phải xét sà lan, hệ neo, dòng chảy và luồng giao thông thủy.

Không nên hiểu rằng mọi cầu vượt sông đều sử dụng Larsen. Có nhiều giải pháp khác như cofferdam thép dạng khác, cọc ống ván, tường vây, cọc secant hoặc biện pháp thi công trên phương tiện nổi mà không cần vòng cừ Larsen.

Cầu cảng, bến thủy và kè

Cừ thép được sử dụng khá phổ biến trong các kết cấu ven nước, nhưng chức năng có thể khác nhau:

• vách giữ đất tạm khi thi công móng;
• vách kín nước cho hố móng;
• cấu kiện vĩnh viễn của tường bến hoặc kè khi thiết kế cho phép;
• vách chắn tạm phục vụ đào, nạo vét hoặc lắp đặt kết cấu.

Nếu cừ là kết cấu vĩnh viễn, yêu cầu về tiết diện, ăn mòn, liên kết, neo và tuổi thọ khác hẳn cừ thuê dùng tạm.

Hào kỹ thuật và tuyến ống sâu

Trong đô thị, đào hào sâu cho cống, đường ống hoặc hố ga lớn có thể gặp giới hạn mặt bằng và tải giao thông sát mép đào. Cừ Larsen có thể là một trong các biện pháp chống thành, đặc biệt khi cần tái sử dụng.

Trước khi chọn cần so sánh với ván chống, cọc H + ván chèn, tường cọc, tường vây hoặc biện pháp đào theo phân đoạn. Quy mô nhỏ không đồng nghĩa Larsen luôn kinh tế hơn.

Hố móng nhà xưởng và công trình công nghiệp

Nhà máy có thể có hố máy, bể ngầm, móng thiết bị sâu hoặc tuyến kỹ thuật nằm gần công trình đang vận hành. Khi không đủ mặt bằng tạo mái dốc, cừ Larsen là một lựa chọn để giữ thành.

Ở nhà máy đang hoạt động, cần đặc biệt kiểm tra:

• đường ống/cáp ngầm;
• thiết bị nhạy rung;
• khả năng dừng dây chuyền nếu có cảnh báo;
• đường vận chuyển cừ dài và máy thi công.

Tiêu chí quyết định có nên dùng cừ Larsen

Thay vì hỏi “loại công trình này có dùng Larsen không?”, nên trả lời lần lượt:

1. Hố đào sâu bao nhiêu và có đủ đất làm mái dốc không?
2. Địa chất có cho phép hạ và nhổ cừ bằng thiết bị dự kiến không?
3. Mực nước và chênh áp nước có làm tăng yêu cầu độ kín/chiều sâu cừ không?
4. Công trình lân cận chịu được mức rung và chuyển vị nào?
5. Cần cừ tạm để thu hồi hay cừ vĩnh viễn?
6. Hệ chống/neo và trình tự đào đã được thiết kế chưa?
7. Mặt bằng có đủ cho máy, cẩu, cừ dài và vận chuyển không?

Ví dụ cách đọc một phương án

Một hố đào sâu 4 m trong mặt bằng rộng có thể chọn mái dốc nếu địa chất và ranh đất cho phép; cùng hố đào đó nhưng sát nhà dân 1 m có thể cần hệ chống giữ cứng hơn. Một trạm bơm ngoài bãi sông có thể cần vòng cừ để chống nước; một trạm bơm khác trên nền cao, mặt bằng rộng lại có thể dùng biện pháp khác.

Vì vậy, ứng dụng cừ Larsen nên được mô tả theo chức năng kỹ thuật và điều kiện hiện trường, không nên lập danh sách tên dự án rồi suy đoán rằng tất cả đều đã dùng cừ. Khi cần tham khảo biện pháp và thiết bị thực tế, có thể xem thêm dịch vụ đóng nhổ cừ Larsen bằng búa rung.