Tìm hiểu các phương pháp kiểm tra chất lượng cọc sau thi công theo TCVN, bao gồm kiểm tra kích thước, chiều sâu, độ chối và phương pháp thử tải tĩnh – động.
Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ phân biệt các bước kiểm tra cọc sau thi công và phạm vi của từng tiêu chuẩn, tránh dùng một phép thử để kết luận cho mọi chỉ tiêu chất lượng.
Kiểm tra hồ sơ thi công trước
Với cọc đóng hoặc ép, cần đối chiếu nhật ký, số hiệu cọc, chiều dài các đoạn, mối nối, cao độ, diễn biến hạ cọc và các thông số mà thiết kế yêu cầu. TCVN 9394:2012 hiện còn hiệu lực cho công tác đóng và ép cọc – thi công và nghiệm thu.
Kiểm tra vị trí và cao độ
Tim cọc và cao độ đầu cọc được đo so với lưới trắc địa và bản vẽ. Dung sai phải lấy đúng trường hợp trong hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng; không dùng một giá trị ±50 mm, ±75 mm hoặc một tỷ lệ nghiêng cố định cho tất cả sơ đồ cọc.
Độ chối không phải một con số chung
Đối với cọc đóng, độ chối phải được theo dõi theo TCVN 9394:2012 và giá trị thiết kế. Không thể dùng quy tắc “nhỏ hơn 2 mm/nhát là đạt” cho mọi búa, cọc và địa tầng. Khi cọc không đạt điều kiện thiết kế sau giai đoạn nghỉ và đóng kiểm tra, cần báo tư vấn và thiết kế để đánh giá tiếp.
Thử tải tĩnh
TCVN 9393:2012 quy định phương pháp thử nghiệm hiện trường bằng tải trọng tĩnh ép dọc trục. Đây là phép thử đánh giá quan hệ tải–chuyển vị của cọc theo chương trình thí nghiệm; TCVN 9393 không phải tiêu chuẩn quy định sai số kích thước chế tạo cọc.
Kiểm tra khuyết tật bằng động biến dạng nhỏ
TCVN 9397:2012 áp dụng cho phương pháp động biến dạng nhỏ để phát hiện khuyết tật cọc. Phương pháp này hữu ích cho đánh giá tính toàn vẹn nhưng không thay thế mặc định cho thử tải tĩnh hoặc phép thử sức chịu tải khi thiết kế yêu cầu.
Thử động biến dạng lớn
TCVN 11321:2016 áp dụng cho thử động biến dạng lớn, sử dụng đo lực và vận tốc thân cọc dưới tác động dọc trục để đánh giá sức chịu tải theo phạm vi tiêu chuẩn.
Cọc khoan nhồi
Với cọc khoan nhồi có ống đo siêu âm, TCVN 9396:2012 áp dụng cho xác định tính đồng nhất của bê tông bằng phương pháp xung siêu âm truyền qua ống. Không nên mô tả camera nội soi là phương pháp thay thế cho phép thử này.
Khi phát hiện sai lệch
Không có quy tắc chung rằng cọc sai vị trí phải “khoan nhổ và đóng lại”. Phương án xử lý phải dựa trên mức sai lệch, khả năng chịu lực của hệ móng, đài cọc, điều kiện thi công và ý kiến của thiết kế. Có trường hợp phải bổ sung cọc hoặc điều chỉnh đài; có trường hợp khác cần biện pháp riêng.
