Các dạng hư hỏng nền móng sau thi công: lún, nứt, thấm và cách xử lý

Việc nhận diện và khắc phục kịp thời các lỗi trong xây dựng nền móng là điều cần thiết để đảm bảo chất lượng và an toàn cho công trình.

Lún, nứt và thấm ở phần móng không nên xử lý chỉ theo biểu hiện bên ngoài. Trước khi sửa chữa cần xác định vị trí hư hỏng, diễn biến theo thời gian và mối liên hệ với nền đất, kết cấu móng, tải trọng cũng như hệ thống thoát nước quanh công trình.

Lún và lún không đều

Lún tổng thể có thể chưa gây hư hỏng rõ nếu diễn ra tương đối đồng đều. Ngược lại, chênh lún giữa các khu vực thường dễ kéo theo nứt tường, kẹt cửa, nghiêng sàn hoặc biến dạng ở các mối nối kết cấu.

Khi xuất hiện dấu hiệu lún, việc đầu tiên là đo và theo dõi mốc. Không nên vội bơm vữa, gia cố nền hoặc bổ sung cọc khi chưa xác định nguyên nhân. Hồ sơ khảo sát địa chất, bản vẽ móng, lịch sử chất tải và hiện trạng thoát nước là các tài liệu cần đối chiếu.

Nứt ở móng và các cấu kiện liên quan

Vết nứt cần được ghi nhận theo vị trí, phương nứt, bề rộng, chiều dài và thời điểm xuất hiện. Nứt do co ngót bề mặt khác với nứt đi kèm chênh lún hoặc biến dạng kết cấu; cách xử lý vì thế cũng khác nhau.

Nếu vết nứt tiếp tục phát triển, cần theo dõi bằng mốc hoặc thước đo nứt và kiểm tra nguyên nhân trước khi trám kín. Việc chỉ che bề mặt có thể làm mất dấu hiệu cần thiết cho quá trình đánh giá.

Thấm nước quanh móng, tầng hầm hoặc hố kỹ thuật

Thấm thường liên quan đường nước mưa, nước ngầm, mạch ngừng, khe tiếp giáp hoặc chi tiết chống thấm. Khi có hiện tượng rò kèm theo cát hoặc hạt đất, phải kiểm tra sớm vì đây không còn là vấn đề hoàn thiện bề mặt đơn thuần.

Cần xác định đúng đường nước trước khi chọn vật liệu xử lý. Đồng thời kiểm tra hệ thống thu và thoát nước, cao độ sân, các vị trí xuyên tường và khe tiếp giáp với kết cấu ngầm.

Trình tự kiểm tra trước khi sửa chữa

• Khảo sát hiện trạng và lập sơ đồ vị trí hư hỏng.
• Đo lún, chuyển vị hoặc bề rộng vết nứt khi hiện tượng có dấu hiệu phát triển.
• Đối chiếu bản vẽ móng, hồ sơ địa chất và nhật ký thi công nếu còn lưu.
• Xác định nguyên nhân chính rồi mới chọn giải pháp gia cố hoặc sửa chữa.

Giải pháp xử lý nền móng phải được lựa chọn theo nguyên nhân và mức độ hư hỏng cụ thể. Không có một biện pháp gia cố dùng chung cho mọi trường hợp lún, nứt hoặc thấm.

Hình ảnh hiện trường