Tìm hiểu nguyên nhân và cách xử lý sự cố lún lệch trong quá trình thi công đóng cọc, đảm bảo chất lượng móng và an toàn công trình.
Cọc bị lệch tim, nghiêng hoặc có chuyển vị bất thường trong quá trình đóng cần được xem là một tình huống kỹ thuật phải xác định nguyên nhân. Cách xử lý phụ thuộc mức sai lệch, tình trạng cấu kiện, địa tầng và ảnh hưởng đến sơ đồ móng; không có một ngưỡng duy nhất để áp cho mọi cọc.
Nguyên nhân thường gặp
- Tim cọc hoặc khung dẫn định vị sai.
- Nền đứng máy lún không đều làm cần búa lệch.
- Mũi cọc gặp vật cản hoặc lớp đất cứng nghiêng.
- Mối nối lệch trục hoặc đầu cọc hư hỏng.
- Búa, mũ cọc hoặc bộ dẫn hướng không đồng trục với cọc.
Dấu hiệu cần dừng kiểm tra
Đỉnh cọc dịch chuyển rõ khỏi tim, cọc đổi phương theo chiều sâu, mối nối mở, đầu cọc nứt hoặc cần búa bị kéo lệch đều là dấu hiệu cần dừng. Tiếp tục đóng có thể làm sai lệch tăng và gây nội lực uốn ngoài dự kiến.
Không dùng TCVN 9393:2012 cho sai số vị trí cọc
TCVN 9393:2012 quy định thử tải tĩnh ép dọc trục. Độ lệch vị trí khi đóng/ép thuộc phạm vi TCVN 9394:2012 và hồ sơ thiết kế. Bảng 11 của TCVN 9394:2012 quy định theo loại cọc và cách bố trí, vì vậy các con số 75 mm, 1% hay 1,5% không thể dùng như bảng chung cho mọi móng.
Trình tự xử lý
- Dừng tác động và giữ khu vực an toàn.
- Đo lại tim, phương cọc và kiểm tra mốc trắc địa.
- Kiểm tra búa, mũ cọc, khung dẫn, mối nối và nền máy.
- Đối chiếu địa chất và khả năng có vật cản.
- Lập hồ sơ sai lệch thực tế và gửi thiết kế đánh giá.
- Chỉ nhổ, ép lại, bổ sung cọc hoặc điều chỉnh đài khi có phương án được chấp thuận.
Không dùng búa mạnh hơn để “kéo” cọc về tim
Tăng năng lượng không sửa được nguyên nhân hình học. Khi cọc đã lệch, tác động lớn hơn có thể tăng uốn, làm hư thân cọc hoặc mối nối.
Phòng ngừa
Kiểm tra nền công tác, mốc, khung dẫn và đồng trục trước khi đóng; theo dõi cọc theo hai phương vuông góc; ghi diễn biến bất thường vào nhật ký; xử lý ngay từ giai đoạn cọc mới đi xuống thay vì chờ hạ sâu.
Trao đổi kỹ thuật: [email protected].
