Giải thích cừ Larsen về cấu tạo, khóa liên kết, ứng dụng, khả năng thấm và điều kiện lựa chọn phương pháp hạ cừ theo địa chất và mặt bằng.
Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng giải thích cừ Larsen theo góc độ cấu kiện và thi công. Cừ Larsen là ván thép có khóa liên kết ở hai mép, được hạ thành một tuyến liên tục để giữ đất, tạo kết cấu chắn tạm hoặc tham gia vào một số kết cấu vĩnh cửu theo thiết kế.
Cấu tạo cơ bản
Một thanh cừ gồm bản bụng, cánh và khóa liên kết. Hình dạng tiết diện thay đổi theo dòng sản phẩm và nhà sản xuất; không nên mô tả cừ chỉ bằng các chữ U, V hoặc W rồi suy ra khả năng chịu lực. Các thông số cần đọc trên catalogue/hồ sơ gồm khối lượng theo mét, mô-men quán tính, mô-đun chống uốn, chiều rộng hữu hiệu, chiều dày và đặc tính khóa.
Khóa cừ có làm tường kín nước không?
Khóa giúp các thanh liên kết với nhau nhưng không làm tường cừ kín nước tuyệt đối. Lượng thấm phụ thuộc độ khít khóa, tình trạng cừ, chênh mực nước và biện pháp xử lý mối nối. Với hố đào có nước ngầm, thiết kế phải xem xét thêm hạ nước, bơm, bịt đáy hoặc giải pháp chống thấm phù hợp.
Ứng dụng thường gặp
- tường chắn tạm cho hố đào và tầng hầm;
- kè, bờ sông, bến cảng và công trình ven nước;
- cofferdam hoặc vùng thi công cần tách khỏi đất/nước xung quanh;
- các hạng mục tạm có yêu cầu thu hồi và tái sử dụng cừ.
Cừ Larsen không mặc nhiên là “cọc móng” chịu tải đứng cho cầu đường. Nếu cừ được dùng như cấu kiện chịu lực của công trình vĩnh cửu thì phải có thiết kế riêng cho vai trò đó.
Thi công bằng đóng, rung hoặc ép
Phương pháp hạ cừ được chọn theo địa chất, chiều dài cừ, mặt bằng, rung–ồn và thiết bị. Búa rung thường cơ động và có năng suất tốt trong lớp đất phù hợp; ép tĩnh có lợi khi yêu cầu kiểm soát rung cao nhưng cần phản lực và không gian thiết bị. Đất rất chặt hoặc có vật cản có thể cần biện pháp hỗ trợ được thiết kế.
Kiểm soát quan trọng
Độ thẳng của các thanh đầu, tình trạng khóa, nền đứng máy và trình tự hệ chống ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng tuyến cừ. Khi cừ lệch hoặc kẹt, cần xử lý nguyên nhân sớm thay vì tăng lực/rung kéo dài.
Cừ Larsen là một hệ chắn đất có nhiều ưu điểm về tốc độ và khả năng thu hồi, nhưng hiệu quả phụ thuộc thiết kế và điều kiện hiện trường chứ không phải bản thân vật liệu có thể “chống sụt lún” cho mọi công trình.
