Tìm hiểu định mức đóng cừ Larsen bằng búa rung, tiêu chuẩn kỹ thuật thi công cừ thép cho tầng hầm, hố móng sâu và công trình ven sông.
Khi thi công các công trình cần đào sâu như tầng hầm, hố móng nhà cao tầng hay kè chắn bờ sông, giải pháp đóng cừ Larsen bằng búa rung là lựa chọn được nhiều kỹ sư tin dùng. Tuy nhiên, để thi công hiệu quả và kiểm soát chi phí, việc hiểu rõ định mức – tiêu chuẩn kỹ thuật đóng cừ Larsen, đặc biệt là khi dùng búa rung, là điều bắt buộc đối với bất kỳ đơn vị thi công nào.
Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ giúp bạn đọc nắm bắt:
- Các loại định mức đóng – nhổ cừ Larsen đang áp dụng tại Việt Nam
- Tiêu chuẩn kỹ thuật cần tuân thủ khi thi công
- Năng suất thực tế và những lưu ý về thiết bị, an toàn
- Phân tích chuyên sâu về định mức đóng cừ Larsen bằng búa rung
Cừ Larsen là gì và khi nào cần đóng?
Cừ Larsen là loại cọc thép có rãnh khóa liên kết, thường có hình dạng chữ U hoặc chữ Z. Cừ được đóng xuống đất để chống sạt lở, giữ thành vách hố đào hoặc chống thấm trong thi công móng sâu và công trình dưới mực nước ngầm.
Ứng dụng phổ biến:
- Thi công tầng hầm cao tầng
- Gia cố tạm cho hố móng sâu (>3m)
- Kè chống sạt ở sông, hồ
- Hệ tường chắn trong các trạm xử lý, bể chứa, hầm kỹ thuật
- Công trình lấn biển, đê bao công nghiệp
Tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến cừ Larsen
Khi lựa chọn và thiết kế cừ Larsen cần phân biệt tiêu chuẩn sản phẩm cọc ván thép với tiêu chuẩn thiết kế kết cấu và biện pháp thi công. Không nên gán các tiêu chuẩn không đúng phạm vi cho công tác cừ.
| Mã hiệu | Phạm vi liên quan |
|---|---|
| TCVN 9685:2025 | Cọc ván thép cán nóng – yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm cọc ván thép dùng cho cừ chắn, tường vây, móng và công tác tương tự. |
| TCVN 9686:2025 | Cọc ván thép cán nóng hàn được – dùng khi sản phẩm thuộc phạm vi tiêu chuẩn này. |
| TCVN 9860:2013 | Thiết kế kết cấu cọc ván thép trong công trình giao thông, gồm công trình vĩnh cửu và công trình phụ tạm thuộc phạm vi giao thông. |
| TCVN 2737:2023 | Tải trọng và tác động dùng trong tính toán kết cấu nhà và công trình; tác động địa kỹ thuật phải xét theo tiêu chuẩn địa kỹ thuật và hồ sơ thiết kế liên quan. |
Với hố đào, tầng hầm, bờ sông hoặc công trình sát nhà lân cận, thiết kế còn phải kiểm tra địa chất, mực nước ngầm, áp lực đất – nước, chuyển vị tường cừ, hệ chống/neo và ảnh hưởng đến công trình hiện hữu.
Yêu cầu kiểm soát khi thi công
- Kiểm tra chủng loại, kích thước, độ thẳng và tình trạng khóa cừ trước khi hạ.
- Định vị tim tuyến cừ và kiểm soát phương cừ theo hồ sơ thiết kế.
- Theo dõi rung chấn, chuyển vị và lún của công trình lân cận khi điều kiện dự án yêu cầu.
- Không dùng một giá trị lực rung, chiều sâu hay độ chối cố định cho mọi địa chất; điều kiện dừng phải theo thiết kế và biện pháp được duyệt.
Định mức đóng cừ Larsen: Quy định và thực tế
1. Định mức theo Thông tư 12/2021/TT-BXD
Bộ Xây dựng ban hành định mức cho các công tác đóng – nhổ – vận chuyển cừ Larsen trong Bộ định mức xây dựng 2021, áp dụng làm cơ sở lập dự toán:
| Mã hiệu công việc | Nội dung | Đơn vị tính | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| AI.63400 | Đóng cừ Larsen bằng búa rung | 100 m | Cừ loại III, chiều dài 12m |
| AI.63401 | Nhổ cừ Larsen bằng máy thủy lực | 100 m | Sau khi thi công xong |
| AI.63410 | Hàn nối – cắt cừ theo thiết kế | m mối hàn | Cần khi nối cừ dài hoặc xử lý đầu cừ |
Định mức đóng cừ Larsen bằng búa rung
Búa rung là thiết bị phổ biến nhất để đóng cừ Larsen hiện nay. Thiết bị này dùng lực rung với tần số cao để đẩy cừ xuống đất một cách nhanh chóng và hiệu quả, đặc biệt thích hợp với nền đất yếu như cát, bùn sét, đất pha.
Cách tính định mức đóng cừ Larsen bằng búa rung:
| Thành phần | Đơn vị | Nội dung định mức (tham khảo) |
|---|---|---|
| Nhân công | công/100m | 10–14 công (2–3 công chính, còn lại hỗ trợ) |
| Máy búa rung thủy lực | ca/100m | 1,2 – 1,5 ca (công suất 35–55 tấn) |
| Máy cẩu hỗ trợ | ca/100m | 0,8 – 1 ca tùy mặt bằng |
| Vật tư phụ trợ | – | Dầu mỡ, bản mã, dây treo, vòng chặn cừ |
Năng suất thực tế khi dùng búa rung:
| Địa chất | Năng suất đóng (mét dài/ngày) | Ghi chú |
|---|---|---|
| Cát pha, đất yếu | 120 – 150 md/ngày | Thiết bị rung tốt, thao tác nhanh |
| Đất sét cứng – đất lẫn sỏi | 80 – 100 md/ngày | Phải tăng lực rung hoặc tiền khoan |
Ưu điểm của búa rung:
- Tốc độ nhanh, phù hợp mặt bằng thi công rộng
- Giảm chấn động so với búa đóng truyền thống
- Phù hợp cả công trình thành thị và ven sông
Lưu ý về định mức:
- Nên khảo sát địa chất kỹ trước để điều chỉnh định mức phù hợp
- Khi gặp lớp đất cứng, có thể cần khoan dẫn trước (chi phí tăng)
- Nếu dùng búa rung gắn đầu máy đào (rung mini), năng suất thấp hơn → cần điều chỉnh lại định mức nhân công và máy
Lựa chọn thiết bị đóng cừ phù hợp
| Phương pháp | Phù hợp với địa hình | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|---|
| Búa rung thủy lực | Đất mềm, ven sông | Nhanh, ổn định | Yêu cầu mặt bằng rộng |
| Máy ép tĩnh | Đô thị đông dân, gần bệnh viện | Không gây chấn động | Chi phí cao |
| Máy đào gắn đầu rung | Mặt bằng nhỏ, hẹp | Linh hoạt, gọn | Năng suất thấp hơn, dễ lệch cừ |
Lưu ý an toàn và kỹ thuật khi đóng cừ Larsen
- Kiểm tra chất lượng cừ trước khi thi công
- Bố trí máy móc an toàn: dây treo, chặn lệch, thiết bị báo rung
- Không ép hoặc rung quá lực thiết kế
- Giám sát theo dõi nhật ký thi công từng đoạn, kiểm tra độ sâu – độ nghiêng – khe khóa giữa các tấm
- Xử lý các sự cố cừ bị lệch, không khớp ngay từ khi phát hiện
- Cừ Larsen trong thi công tầng hầm: Khi nào phù hợp?
- Bảo trì búa rung sau thi công: checklist theo hồ sơ thiết bị
- So sánh quy trình đóng cừ Larsen và thi công cọc bê tông
- Nhổ cừ Larsen trong nền đất lẫn đá: Kinh nghiệm thi công hiệu quả, an toàn
- Những thách thức khi vừa thi công đóng vừa nhổ cừ trên cùng công trường
