Những sự cố có thể gặp khi sử dụng búa rung và cách xử lý hiệu quả

Sử dụng búa rung trong thi công cừ thép, cọc bê tông thường gặp nhiều sự cố gây gián đoạn công việc – bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện và xử lý hiệu quả.

Trong quá trình thi công đóng cừ larsen, đóng cọc bê tông bằng búa rung, không ít kỹ sư, thợ máy gặp phải các sự cố kỹ thuật từ đơn giản đến nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình. Các vấn đề như rung yếu, mất rung, kẹt cừ, quá nhiệt, rò dầu thủy lực,… nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể gây hỏng thiết bị, thậm chí gây mất an toàn lao động.

Trong bài viết này, Xây Dựng Nền Móng sẽ giúp bạn nhận diện những sự cố phổ biến khi sử dụng búa rung, từ đó đưa ra phân tích nguyên nhân, biện pháp xử lý, và lưu ý khi vận hành. Bài viết phù hợp cho chủ đầu tư, kỹ sư công trình, thợ máy và các đơn vị đang sử dụng hoặc thuê búa rung thi công cọc – cừ.

---

Búa rung bị mất rung hoàn toàn trong khi vận hành

Một trong những sự cố nghiêm trọng và thường gặp nhất là búa rung đột ngột ngừng hoạt động trong quá trình thi công. Hiện tượng này thường xảy ra sau một thời gian ngắn vận hành hoặc khi bắt đầu rung cừ.

Nguyên nhân phổ biến bao gồm:

• Mất nguồn điện điều khiển (búa rung điện)
• Hỏng van điều khiển, valve điện từ
• Bơm thủy lực bị hỏng hoặc thiếu áp
• Bộ biến tần (nếu có) báo lỗi quá tải hoặc mất pha
• Gãy trục truyền động hoặc vòng bi trong hệ thống ly tâm

Cách xử lý:

• Kiểm tra nguồn điện cấp cho búa rung, cầu chì, aptomat
• Xem bảng điều khiển búa có báo lỗi gì không, đọc mã lỗi nếu là hệ búa rung điện
• Kiểm tra hệ thống dầu thủy lực: lưu lượng, áp suất, rò rỉ
• Nếu có tiếng động lạ trước khi dừng, cần tháo và kiểm tra ổ bi, vòng bi lệch tâm, cánh ly tâm
• Thử vận hành bằng chế độ thủ công nếu hệ thống điện tự động bị lỗi

---

Búa rung bị quá nhiệt khi hoạt động liên tục

Trong các ca thi công kéo dài, đặc biệt là trời nắng hoặc cừ dài, búa rung có thể bị quá nhiệt, gây giảm hiệu suất rung hoặc buộc phải dừng máy.

Nguyên nhân:

• Thiết kế làm mát không đủ, nhất là với búa rung cũ hoặc không đúng công suất
• Làm việc quá tải: đóng cừ quá dài, chôn sâu so với năng lực búa
• Dầu thủy lực bị thoái hóa, không đủ khả năng tản nhiệt
• Bộ làm mát dầu (cooler) bị nghẹt bụi, hỏng quạt

Cách xử lý:

• Tạm ngừng thi công, để máy nguội tự nhiên
• Vệ sinh két làm mát dầu, kiểm tra quạt làm mát có hoạt động không
• Đo nhiệt độ dầu thủy lực – nếu vượt 80°C cần thay dầu mới hoặc dùng dầu cấp cao hơn
• Cân nhắc chia nhỏ thời gian thi công, không ép liên tục quá 30 phút/lần

---

Búa rung hoạt động yếu, không đủ lực hạ cừ

Một tình trạng khác là búa rung vẫn hoạt động nhưng rung yếu, không tạo được lực rung cần thiết, khiến việc hạ cừ rất chậm hoặc không thể xuyên qua lớp đất.

Nguyên nhân:

• Lưu lượng dầu cấp không đủ do bơm yếu hoặc rò dầu
• Búa rung không đúng công suất với chiều dài và khối lượng cừ
• Hỏng ổ bi lệch tâm, khiến rung không đều
• Dầu thủy lực bị bẩn hoặc lẫn nước, giảm hiệu suất truyền động

Biện pháp xử lý:

• Kiểm tra áp suất và lưu lượng dầu cấp bằng đồng hồ lưu lượng
• Thử thay thế bằng máy xúc hoặc bơm mạnh hơn nếu phát hiện thiếu áp
• Đảm bảo búa rung được lắp chắc chắn, không bị rung lệch hoặc mất thăng bằng
• Cân nhắc thay búa công suất lớn hơn (ví dụ nâng từ 2.6 tấn lên 4.6 tấn)

---

Kẹt cừ hoặc không rút được cừ sau khi rung

Sự cố này thường xảy ra trong công đoạn rút cừ larsen hoặc thi công ở lớp đất dính cao, đất sét mềm lẫn đá cuội.

Nguyên nhân:

• Lực ma sát đất – cừ quá lớn
• Cừ bị lệch hướng khi hạ xuống, làm cong hoặc vênh nhẹ
• Không dùng phụ kiện hỗ trợ rút cừ như xích khóa, thanh kéo chuẩn
• Sử dụng búa công suất nhỏ hoặc rút cừ khi đất chưa nhả rung hoàn toàn

Cách khắc phục:

• Lắc nhẹ lại bằng búa rung theo chiều ngang trước khi rút lên
• Dùng cần cẩu hoặc máy xúc hỗ trợ nâng đầu cừ lên theo phương thẳng đứng
• Trong trường hợp kẹt nặng: sử dụng kết hợp búa rung + búa gõ thủ công + lực kéo cơ khí
• Hạn chế ép sâu vượt khả năng rút của thiết bị

---

Rò rỉ dầu thủy lực trong khi vận hành

Dầu thủy lực bị rò rỉ không chỉ ảnh hưởng hiệu suất mà còn gây nguy hiểm cháy nổ, trơn trượt, và hao phí nhiên liệu lớn.

Nguyên nhân:

• Gioăng phớt bị hỏng do nhiệt, mài mòn
• Đường ống bị thủng, nứt, lắp không chặt
• Lỗi trong quá trình lắp đặt hoặc không siết đúng moment

Biện pháp xử lý:

• Dừng máy, kiểm tra bằng mắt thường khu vực rò
• Dùng giấy thấm dầu để xác định vị trí chính xác
• Thay ngay phớt, ống hoặc đầu nối nếu phát hiện hỏng
• Sau khi xử lý, xả gió hệ thống để đảm bảo không có không khí trong mạch

---

Búa rung phát tiếng kêu lạ, rung lệch

Âm thanh bất thường như tiếng “keng keng”, “rè rè” hoặc rung không đều là dấu hiệu cảnh báo búa đang gặp vấn đề cơ khí bên trong.

Nguyên nhân:

• Mòn bạc đạn, gãy ổ bi
• Vòng quay lệch tâm mất cân bằng
• Trục truyền động bị mòn hoặc lệch trục
• Cánh ly tâm va đập vào vỏ búa

Cách xử lý:

• Tắt máy ngay để kiểm tra kỹ cơ khí
• Tháo cụm rung, kiểm tra bằng mắt và thiết bị cân bằng động nếu có
• Đem sửa tại xưởng chuyên nghiệp nếu không có phụ tùng thay thế tại chỗ
• Ghi nhớ thời gian và số giờ hoạt động để lên lịch bảo trì định kỳ

---

Liên hệ Xây Dựng Nền Móng để được tư vấn và báo giá chi tiết:

Địa chỉ: Gia Lâm, Hà Nội
Điện thoại (hotline): 0961.394.633 – 0931.266.043
Email: Quangmcn@gmail.com